Risicobeoordeling

Identificeer, analyseer en beperk potentieel gevaarlijke situaties en gerelateerde risico's.

Published 27 mrt 2022

Wat is een Risicobeoordeling?

Een risicobeoordeling is een systematisch proces waarbij gevaren en risico's worden geïdentificeerd, geanalyseerd en beheerst. Het wordt uitgevoerd door een bevoegd persoon om te bepalen welke maatregelen zijn of zouden moeten zijn genomen om het risico op de werkplek in elke mogelijke situatie te elimineren of te beheersen.

Risicobeoordeling is een van de belangrijkste onderdelen van een risicoanalyse. Risicoanalyse is een proces met meerdere stappen dat als doel heeft alle potentiële risico’s en issues die schadelijk zijn voor het bedrijf te identificeren en te analyseren. Dit is een continu proces dat indien nodig wordt bijgewerkt. Deze concepten zijn met elkaar verbonden en kunnen afzonderlijk worden gebruikt.

Risicocommunicatie is het proces van het uitwisselen van informatie en meningen over risico’s met betrokken partijen. Risicomanagement is het proactief beheersen en evalueren van gevaarlijke situaties en risico’s om ongevallen, onzekerheden en fouten te voorkomen. Samen met risicobeoordeling zijn dit allemaal essentiële elementen die helpen bij het nemen van weloverwogen beslissingen, zoals het beperken van risico’s.

Context van risicoanalyse omvat risicobeoordeling, risicobeheer en risicocommunicatie

Risico Analyseraamwerk

Waarom is een risicobeoordeling belangrijk?

Het identificeren van gevaarlijke situaties met behulp van het risicobeoordelingsproces is een belangrijk element bij het waarborgen van de gezondheid en veiligheid van uw werknemers en klanten. Het Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (OSHA) vereist dat bedrijven risicobeoordelingen uitvoeren. Volgens de door OSHA vastgestelde voorschriften bepaalt de beoordeling van gevaren of mogelijke risico’s de persoonlijke beschermingsmiddelen en uitrusting die een werknemer nodig heeft voor zijn of haar werk. Er zijn richtlijnen beschikbaar voor verschillende sectoren aangezien de huidige types van mogelijke risico’s kunnen variëren, een voorbeeld hiervan is het landbouwbedrijf. Unieke risico’s voor deze branche zijn onder meer mestopslag, operaties met tractors, omgang met dieren, gedrag en gezondheid.

De Environmental Protection Agency (EPA) van de VS is gespecialiseerd in het beoordelen van gevaren die verband houden met de mens en zijn omgevingsreceptoren, zoals dieren, chemicaliën en andere ecologische factoren. In het VK is het uitvoeren van risicobeoordelingen een wettelijke vereiste, zoals vermeld in de Health and Safety at Work Act. De specifieke regelgeving onder deze wet kan worden opgevraagd in de sectie Beheer van gezondheid en veiligheid op het werk.

De ernst van gevarenidentificaties blijkt duidelijk uit het feit dat al deze organisaties en overheden dergelijke risicobeoordelingen op het werk eisen. Voorkom en verminder risico’s om levens te redden en ervoor te zorgen dat de werkplek een veilige ruimte blijft.

Wanneer een risicobeoordeling uitvoeren?

Buiten het voldoen aan wettelijke vereisten, is het doel van risicobeoordelingen de eliminatie van operationele risico’s en het verbeteren van de algehele veiligheid op het werk. Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om risicobeoordelingen uit te voeren wanneer:

  • nieuwe processen of stappen worden geïntroduceerd in de workflow;
  • er wijzigingen worden aangebracht in de bestaande processen, apparatuur en gereedschappen,
  • of nieuwe gevaren ontstaan.

Verschil tussen een risicobeoordeling en een taakveiligheidsanalyse (TVA)

Risicobeoordelingen worden vaak verward met een Job Safety Analysis (JSA) of Job Hazard Analysis (JBZ). Het belangrijkste verschil tussen een risicobeoordeling en een JSA is de reikwijdte. Risicobeoordelingen beoordelen veiligheidsrisico’s op de hele werkplek en gaan vaak gepaard met een risicomatrix om gevaren en controles te prioriteren. Terwijl een JSA zich richt op jobspecifieke risico’s en doorgaans wordt uitgevoerd voor een enkele taak, waarbij elke stap van het werk wordt beoordeeld.

3 soorten

Hoewel de exacte details van risicobeoordelingen sterk kunnen verschillen in verschillende bedrijfstakken, onderscheidt HSE drie algemene soorten risicobeoordeling:

Grootschalige beoordelingen

Dit verwijst naar risicobeoordelingen die worden uitgevoerd voor grootschalige complexe gevarensites zoals de nucleaire en de olie- en gasindustrie. Dit type beoordeling vereist het gebruik van een geavanceerde risicobeoordelingstechniek, een kwantitatieve risicobeoordeling (QRA) genaamd.

Vereiste specifieke beoordelingen

Dit verwijst naar beoordelingen die vereist zijn op grond van specifieke wet- of regelgeving, zoals het omgaan met gevaarlijke stoffen (volgens COSHH-regelgeving, 1998) en handmatig hanteren (volgens Handmatig hanteren Operations Regulations, 1992).

Algemene beoordelingen

Dit type beoordeling beheert algemene risico’s op de werkplek en is vereist onder toezicht van wettelijke gezondheids- en veiligheidsinstanties zoals OSHA en HSE.

Voorbeelden

Risicobeoordelingen zijn essentieel om gevaren en risico’s te identificeren die mogelijk schade kunnen toebrengen aan werknemers. Er zijn verschillende risicobeoordelingen die in verschillende industrieën worden gebruikt en die op specifieke behoeften en controlemaatregelen zijn afgestemd. Hier zijn veelvoorkomende voorbeelden van risicobeoordeling:

  • Gezondheids- en veiligheidsrisicobeoordeling – een type risicobeoordeling dat door veiligheidsmanagers wordt gebruikt om gezondheids- en veiligheidsrisico’s te bepalen die verband houden met het werk, de werkomgeving en de huidige processen. Gevaren kunnen worden geïdentificeerd als biologisch, chemisch, energie, milieu en dergelijke.
  • Risicobeoordeling op de werkplek – uitgevoerd door kantoormanagers en schoolbeheerders. Deze tool helpt ervoor te zorgen dat een werkplek vrij van gezondheids- en veiligheidsrisico’s is. Deze beoordeling helpt ook het moreel en de productiviteit van de werknemers te stimuleren.
  • Valrisicobeoordeling – uitgevoerd door verplegend personeel van afdelingen voor ouderenzorg of centra om de mogelijkheid van vallen te evalueren. Deze checklist zorgt ervoor dat de faciliteiten, apparatuur en andere factoren veilig zijn voor oudere patiënten.
  • Bouwrisicobeoordeling – een essentiële beoordeling die op de bouwplaats wordt gebruikt om veiligheidsteams te helpen corrigerende maatregelen te nemen en te zorgen dat belanghebbenden voldoen aan de veiligheidsvoorschriften.



Risicobeoordelingen kunnen worden gezien als een administratieve rompslomp, maar als u de reden en het doel van een risicobeoordeling begrijpt, kan uw team gevaren op uw werkplek identificeren, prioriteren en beheersen.

Planning

Risicobeoordelingen moeten worden uitgevoerd door competente personen die ervaring hebben met het beoordelen van de ernst, de waarschijnlijkheid van letsels en de beheersmaatregelen. Om te beginnen is een goede planning essentieel om een risicobeoordeling effectief uit te voeren. Houd rekening met de volgende 4 elementen zoals vermeld door de Occupational Safety and Health Administration (OSHA):

  1. Wat is uw bereik?
    Het bepalen van de reikwijdte bij het plannen van uw risicobeoordeling kan u helpen erachter te komen welke middelen u nodig heeft. Wees specifiek over wat u beoordeelt. Beoordeelt u een product? Een organisatieproces? Of een werkplek?

  2. Welke bronnen hebt u nodig?
    Bepaal het soort training, hulpmiddelen en apparatuur dat uw team nodig heeft om de risicobeoordeling effectief uit te voeren. U moet ook bepalen welke risicoanalysemaatregelen u gaat gebruiken en weten waarom deze de beste keuze zijn voor uw doelstelling.

  3. Wie is erbij betrokken?
    Let op het personeel dat betrokken is bij de planning en uitvoering van uw risicobeoordeling. Dit kunnen managers, supervisors, werknemers of leveranciers zijn. Dit helpt u aanvullende bronnen te identificeren die u kunnen helpen de effectiviteit van uw risicobeoordeling te verbeteren.

  4. Aan welke wetten, voorschriften en intern beleid moet u voldoen?
    Niet-naleving kan leiden tot forse boetes en andere overtredingen die problemen kunnen opleveren voor uw operatie. Bepaal de wetten, voorschriften, codes, normen en intern beleid waarmee u rekening moet houden bij het uitvoeren van uw risicobeoordeling.

Door al deze factoren te bepalen, kunt u een stevige basis leggen voor een effectieve risicobeoordeling. Nadat u uw risicobeoordeling hebt gepland, kunt u doorgaan met het uitvoeren van de risicobeoordeling. Een risicobeoordeling wordt uitgevoerd in 5 stappen of fasen.

5 stappen

  1. Gevaren identificeren
    Inspecteer de werkplek en kijk wat redelijkerwijs kan worden verwacht dat het schade veroorzaakt. Identificeer veelvoorkomende gevaren op de werkplek. Controleer de instructies of gegevensbladen van fabrikanten of leveranciers op duidelijke gevaren. Bekijk eerdere ongevallen en bijna-ongevallenmeldingen. Identificeer gevaren efficiënt met behulp van checklists. Dit zorgt ervoor dat alles gedekt is tijdens risicobeoordeling en gevarenidentificatie, wat voorkomt dat risico’s escaleren.Gevaren en risico’s worden soms met elkaar verward; ze verwijzen echter in feite naar twee verschillende elementen van een mogelijk incident. Een gevaar is iets dat schade kan toebrengen aan mensen, eigendommen of het milieu, terwijl risico de waarschijnlijkheid is dat een gevaar daadwerkelijk schade of schade veroorzaakt onder bepaalde omstandigheden.
  2. Evalueer de risico’s
    Om het risico van een gevaar te evalueren, moet u overwegen hoe, waar, hoeveel en hoe lang personen doorgaans worden blootgesteld aan een potentieel gevaar. Wijs een risicoclassificatie toe aan uw gevaren met behulp van een risicomatrix. Het gebruik van een risicomatrix kan helpen het risiconiveau per gevaar te meten door rekening te houden met factoren zoals de waarschijnlijkheid van optreden en de ernst van mogelijke verwondingen.
  3. Beslis over te implementeren beheersmaatregel
    Na het toekennen van een risicoclassificatie aan een geïdentificeerd gevaar, is het tijd om effectieve controles uit te werken om werknemers, eigendommen, burgers en/of het milieu te beschermen. Volg de hiërarchie van controles bij het prioriteren van de implementatie van controles.
  4. Documenteer uw bevindingen
    Het is belangrijk om een formele registratie van risicobeoordelingen bij te houden. Dit kan uw organisatie helpen bij het bijhouden van gevaren, risico’s en beheersmaatregelen. Documentatie kan een gedetailleerde beschrijving bevatten van het proces bij het beoordelen van het risico, een overzicht van evaluaties en gedetailleerde uitleg over hoe conclusies zijn getrokken.
    Gebruik een sjabloon voor risicobeoordeling om uw bevindingen te documenteren. Ga aan de slag met iAuditor’s gratis sjablonen voor risicobeoordeling die u on-site op uw mobiele apparaat kunt gebruiken. Deel uw rapport en bevindingen met belangrijke partijen die veranderingen kunnen doorvoeren.
  5. Controleer uw beoordeling en werk deze indien nodig bij
    Volg uw beoordelingen op en kijk of uw aanbevolen controles zijn ingevoerd. Als de omstandigheden waarin uw risicobeoordeling was gebaseerd aanzienlijk veranderen, gebruik dan uw gezond verstand om te bepalen of een nieuwe risicobeoordeling nodig is.

Hulpmiddelen en technieken

Er zijn opties voor de tools en technieken die naadloos in een bedrijfsproces kunnen worden geïntegreerd. De vier gebruikelijke instrumenten voor risicobeoordeling zijn: risicomatrix, beslisboom, faalwijzen en effectenanalyse (FMEA) en vlinderdasmodel. Andere technieken voor risicobeoordeling zijn onder meer wat-als-analyse, faalboomanalyse en analyse van de operabiliteit van gevaren.

Hoe gebruik je een risicomatrix?

Waarschijnlijkheid Zeer Waarschijnlijk Waarschijnlijk Onwaarschijnlijk Hoogst Onwaarschijnlijk
Gevolgen Fatality Hoog Hoog Hoog Medium
Ernstige Verwondingen Hoog Hoog Gemiddeld Gemiddeld
Kleine Verwondingen Hoog Gemiddeld Gemiddeld Laag
Verwaarloosbare Verwondingen Gemiddeld Gemiddeld Laag Laag

Een risicomatrix wordt vaak gebruikt tijdens een risicobeoordeling om het risiconiveau te meten door rekening te houden met het gevolg/de ernst en de waarschijnlijkheid van een letsel voor een werknemer na blootstelling aan een gevaar. De twee maatregelen kunnen dan helpen bij het bepalen van de algehele risicoclassificatie van het gevaar. Twee belangrijke vragen die u moet stellen bij het gebruik van een risicomatrix zijn:

  1. Gevolgen: hoe erg zou de meest ernstige verwonding zijn bij blootstelling aan het gevaar?
  2. Probabiliteit: hoe groot is de kans dat de persoon gewond raakt bij blootstelling aan het gevaar?

Hoe u de gevolgen kunt beoordelen?

Bij het beoordelen van de gevolgen van een gevaar moet de eerste vraag worden gesteld: “Als een werknemer aan dit gevaar wordt blootgesteld, hoe erg zou dan de meest waarschijnlijke ernstige verwonding zijn?”. Bij deze overweging nemen we aan dat een gevaar en letsel onvermijdelijk zijn en we leggen ons enkel toe op de ernst ervan.

Het is gebruikelijk om de ernst en het gevolg van het letsel in de volgende vier categorieën in te delen:

  • Dodelijk – leidt tot de dood
  • Groot of ernstig letsel – ernstige schade aan de gezondheid die onomkeerbaar kan zijn en medische hulp en voortdurende behandeling vereist
  • Lichte verwonding omkeerbare gezondheidsschade die medische hulp kan vereisen, maar een beperkte doorlopende behandeling). Het is minder waarschijnlijk dat dit veel werkonderbreking met zich meebrengt.
  • Verwaarloosbare verwondingen – alleen eerste hulp met weinig of geen tijdverlies.

Om te illustreren hoe dit op de werkplek kan worden gebruikt, gebruiken we het voorbeeld van een metaal knippen. Een mogelijk gevaar kan zijn dat een stuk metaal tijdens het gebruik uit de apparatuur vliegt. In dit voorbeeld is de waarschijnlijke meest ernstige verwonding “ernstig of ernstig letsel” met de mogelijkheid van blauwe plekken, breuk, vingeramputatie.

Hoe u de probabiliteit kunt beoordelen?

Bij het beoordelen van de waarschijnlijkheid moet de vraag worden gesteld: “Als het gevaar zich voordoet, hoe waarschijnlijk is het dat de werknemer gewond raakt?”. Dit moet niet worden verward met hoe waarschijnlijk het is dat het gevaar zich voordoet. Het is gebruikelijk om de waarschijnlijkheid van een gevaar dat arbeidsongevallen veroorzaakt in de volgende vier categorieën in te delen:

  • Zeer waarschijnlijk – voortdurend aan gevaar blootgesteld.
  • Waarschijnlijk – af en toe aan gevaar blootgesteld.
  • Onwaarschijnlijk – kan gebeuren, maar slechts zelden.
  • Hoogst onwaarschijnlijk – zou kunnen gebeuren, maar zal waarschijnlijk nooit gebeuren.

In ons voorbeeld van het knippen van metaal zou de vraag niet moeten zijn: “Hoe waarschijnlijk is het dat de machine zal falen?” maar in plaats daarvan: “Hoe groot is de kans dat de werknemer gewond raakt als de machine uitvalt en dat daardoor metaal naar buiten vliegt?”. Als we in ons voorbeeld een veilige afstand tussen de machine en de werknemer observeren en de juiste PBM worden gedragen, kunnen we dit beoordelen als “Onwaarschijnlijk” gezien onze observaties

We raden OSHA’s geweldige leermiddelen om te begrijpen hoe u gevolgen en waarschijnlijkheid kunt beoordelen in uw risicobeoordelingen.

Hoe u beheersmaatregelen kunt implementeren?

Na het identificeren en toekennen van een risicoclassificatie aan een gevaar, moeten effectieve controles worden geïmplementeerd om werknemers te beschermen. Werken via een hiërarchie van controles kan een effectieve methode zijn om de juiste beheersmaatregel te kiezen om het risico te verminderen.

Hieronder vindt u de controlehiërarchie van het National Institute for Occupational Safety and Health die u kan helpen bij het formuleren van de beheersmaatregelen van uw organisatie.

niosh hiërarchie van besturingselementen

NIOSH Hiërarchie van Besturingselementen

  • Eliminatie is de meest effectieve controle. Als het mogelijk is om een gevaar fysiek te verwijderen, moet dit worden gedaan.
  • Vervanging is de op één na meest effectieve controle. Het stelt voor om het gevaar te vervangen door een veiliger alternatief, b.v. het automatiseren van een handmatig proces dat als gevaarlijk wordt aangemerkt, het kopen van een nieuwer model van apparaat met betere veiligheidsclassificaties, enz.
  • Technische controles verwijzen naar mensen fysiek isoleren van het gevaar, indien mogelijk
  • Administratieve controles verwijzen naar het veranderen van de manier waarop mensen werken. Dit kan procedurele updates, aanvullende training of het vergroten van de visibiliteit van voorzorgsmaatregelen en waarschuwingslabels omvatten.
  • PBM is de laatste verdedigingslinie als werknemers niet volledig uit een gevaarlijke omgeving kunnen worden verwijderd.

OSHA beveelt de volgende richtlijnen aan om gevaren te beheersen

  • Elimineer of beheers alle ernstige gevaren onmiddellijk.
  • Gebruik tussentijdse controles terwijl u langetermijnoplossingen ontwikkelt en implementeert.
  • Selecteer controles volgens een hiërarchie die eerst de nadruk legt op technische oplossingen (inclusief eliminatie of vervanging), gevolgd door veilige werkmethoden, administratieve controles en tenslotte persoonlijke beschermingsmiddelen.
  • Vermijd het selecteren van bedieningselementen die direct of indirect nieuwe gevaren kunnen introduceren.
  • Herbekijk en bespreek controle-opties met werknemers om ervoor te zorgen dat controles haalbaar en effectief zijn.
  • Gebruik een combinatie van controle-opties wanneer geen enkele methode werknemers volledig beschermt.

Training risicobeoordeling: realiseer een veiligheidscultuur

“Iedereen moet verantwoordelijk zijn voor veiligheid… en iedereen moet weten dat ze van zich kunnen laten horen als ze een issue waarnemen.” – Captain Scott Kelly, tijdens de SafetyCulture Virtuele Top.

Denken aan veiligheid mag niet ophouden bij het voltooien van een risicobeoordeling. Belichaam een veiligheidscultuur, zodat werknemers in staat gesteld worden om zich zeer bewust te worden van hun veiligheid terwijl zij hun beste werk leveren. Een training met betrekking tot de identificatie en risicobeoordeling van gevaren kan uw organisatie daarbij helpen.

Door een goede en effectieve training over risicobeoordelingen te volgen zullen nieuwe en bestaande werknemers zich bewust worden van de verschillende gevaren en risico’s waarmee ze mogelijk te maken kunnen krijgen. In de training zouden ook de veiligheidsprotocollen ter sprake moeten komen. Als iedereen op één lijn zit, wordt het beheren van risico’s eenvoudig.

Het geven van trainingen zou geen probleem moeten zijn. Met de technologieën van vandaag de dag, kunnen veel mobiele toepassingen de training omzetten in boeiende en hapklare lessen. Hieronder staan enkele cursussen die we hebben gekozen omdat ze nuttig voor u zouden kunnen zijn om aan de slag te gaan:

Hoe voer ik met iAuditor een risicobeoordeling uit?

Bij het uitvoeren van een risicobeoordeling kunnen een groot aantal factoren en processen een rol spelen. Het proces neemt meestal veel tijd in beslag omdat het door meerdere personen moet worden beoordeeld en voltooid. Wat op zijn beurt het hele risicobeoordelingsproces opent voor issues zoals het uit het oog verliezen van papierwerk en bestanden.

Het gebruik van software voor risicobeoordelingen zoals iAuditor maakt het voor u gemakkelijk om alles op één plek te hebben. Organisaties kunnen gevaren, risico’s, beheersmaatregelen en corrigerende maatregelen met slechts enkele tikken volgen.

Ontdek hoe iAuditor u met elke stap van uw risicobeoordeling kan helpen:

  1. Gevaren identificeren
    Gebruik uw mobiel apparaat of tablet om de werkplek te onderzoeken en maak een lijst van risico’s en gevaren die u heeft geïdentificeerd. Zorg voor een beter begrip van de risico’s en gevaren door tijdens de inspectie fotobewijs in de app toe te voegen of vast te leggen.
  2. Evalueer de risico’s
    Aan de geïdentificeerde risico’s en gevaren kunnen dan en daar de juiste risicoclassificatie en beheersmaatregelen worden toegewezen. Afbeeldingsreferenties kunnen worden opgenomen in het risicobeoordelingsformulier zodat gebruikers deze referenties kunnen gebruiken voor een nauwkeurigere beoordeling.
  3. Beheersmaatregelen toewijzen
    Wees proactief door niet alleen de juiste beheersmaatregel voor elk risico te vermelden, maar stel gebruikers in staat om met behulp van iAuditor corrigerende maatregelen toe te wijzen, zodat actie-items onmiddellijk worden opgelost en ze zich niet opstapelen.
  4. Uw risicobeoordeling vastleggen
    Na het invullen van de formulieren voor een risicobeoordeling worden er automatisch uitgebreide rapporten gegenereerd. Ze kunnen tussen uw teamleden en anderen worden gedeeld in Word- of PDF-formaat of met behulp van een link.
  5. Uw risicobeoordeling bekijken en bijwerken
    De documenten voor uw risicobeoordelingen worden direct en veilig opgeslagen in uw account, zodat u ze altijd kunt openen en bijwerken.

iAuditor is de beste inspectiesoftware en -app in de wereld

iAuditor geeft u de flexibiliteit om elke inspectie uit te voeren die u nodig heeft – on-site, ondergronds en over de hele wereld. Inspecteer bouwplaatsen, restaurants voor voedselveiligheid, voer temperatuurcontroles uit, en voer controles uit voorafgaand aan een vlucht, houd Toolbox Talks en meer. Het is de mobiele oplossing voor formulierinspecties voor alle industrieën.